Онцлох - Ulaanbaatar.nutag.mn

Сэлбэ дэд төвийг Хайлааст-Дарь-Эхийн замтай холбох 960 метр авто зам барьж байна

zulaa — Mon, 25 May 2026 11:07:54 +0800

Сүхбаатар дүүргийн 13 дугаар хороо, Хайлаастаас Дарь-Эхийг холбосон авто замаас Сэлбэ дэд төвтэй холбогдох 960 метр авто замыг долдугаар сарын 1-ний өдөр ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байна.

Энэ талаар “Грэйт роуд” ХХК-ийн инженер Г.Эрдэнэсүрэн “Уг авто зам нь долоон метр өргөн, хоёр эгнээ зорчих хэсэгтэй байна. Мөн хоёр талаараа явган болон дугуйн зам, гэрэлтүүлэг, ногоон байгууламжийг хийнэ. Өнөөдрийн байдлаар суурь асфальт бетон хучилтын ажлыг дуусгаж, өнгөн асфальт бетон хучилтыг хийж байна. Мөн далангийн хажуу налууг төмөр бетон хавтангаар бэхэлнэ. Тус авто зам ашиглалтад орсноор Чингэлтэйн өргөн чөлөөний замын ачааллыг бууруулж, хөдөлгөөний урсгалыг хуваарилахад чухал ач холбогдолтой” гэв.

Ардын намын зодоонд ард түмэн "үрэгдэж" эхлэв!

zulaa — Tue, 19 May 2026 17:08:06 +0800

Ард түмэн Ардын намд итгэл үзүүлэхдээ, иргэдийнхээ орлогыг нэмэгдүүлж, том төслүүдээ хөдөлгөж, эдийн засгаа солонгоруулж, ажлын байр нэмэгдүүлж, хүний эрхийг хязгаарладаггүй, жижиг, дунд бизнесээ дэмжээд, ажил хийгээд өгөөч гэсэн. Харин Ардын нам яг эсрэгээр нь ажиллаж, иргэдийн орлого нэмэгдсэнгүй, үнэ өсч, өргөн хэрэглээний барааны үнэ нэмэгдэж, том төслүүдээ гацааж, эдийн засаг элгээрээ хэвтэхэд тун ойрхон болов.

Сонгуульд ялалт байгуулаад нэгхэн жилийн дараа Засгийн газар, УИХ-ын дарга аа огцруулаад, албан тушаал эрх мэдлийн төлөө алалдан тэмцэлдсээр өнөөдрийг хүрэв. Дээрээ суудлаа олохгүй бол доороо гүйдлээ олохгүй гэдэг шиг засаг төр солигдох болгонд дагаад төрийн бүх шатанд ажил гацдаг, нэг хэсэг нь албан тушаал авах гэж, нөгөө хэсэг нь албан тушаалаасаа мултрах гэж явсаар төрийн бүх шатанд гацаа үүсгэнэ. Парламентын ордноос эхэлсэн Ардын намын зодоон одоо Хот руу орчихлоо, цаашид аймаг, сум гээд төрийн бүх шатанд очих нь. Нэг үгээр Ардын намынхан ард түмнээ бодох завгүй эрх мэдлийн төлөө тэмцэлдэж, албан тушаалын наймаа хийж, зодолдсоор хоёр жилийг үдэв. Монгол ардын намын зодооны гор гарч, өнөөдөр инфляци хоёр оронтой тоонд шилжилж, мах магнаг болж, өргөн хэрэглээний барааны үнэ тэнгэрт хадав. 2024 оны сонгуулийн үр дүнд үнэмлэхүй олонх болж, төр барьж байгаа.

Ардын нам ердөө хоёрхон жилийн дотор гурван Ерөнхий сайд, гурван УИХ-ын дарга сольж, түүнийгээ дагаад төрийн бүх бүтцэд халаа, сэлгээ хийсээр өдийг хүрэв.

Бүрэн эрхийнх нь тал хувь явчихсан байхад Ардын нам ард түмний амьдралыг сайжруулсангүй, иргэдийнхээ орлогыг нэмэгдүүлэх нэг ч олигтой шийдвэр гаргасангүй, улсынхаа хөгжлийг урагшлуулах бүтээн байгуулалт, том төслүүд хөдөлгөн ажлаа гацааж, албан тушаалаа булаацалдаж дуусаагүй байна. Одоо Ардын намынхан Улаанбаатар гэх том айлаар тоглож эхэллээ. Ардын намынхан үнэмлэхүй олонх болохдоо нийслэлд ч мөн ялалт байгуулж, нийслэлийг удирдаж байгаа. 2024 оны сонгуулиар нийслэлд ялж, хотыг тэр чигтээ МАН удирдаж байгаа. Хоёр жилийн турш парламент, Засгийн газраар тоглож, ээлж дараалан нэгнийгээ унагаж, эрх мэдлээ булаацалдсан бол одоо нийслэл рүү орж, Хотын даргаа чөлөөлөх шийдвэр гаргав. Ингэснээр дахиад дараагийн Хотын дарга, шинэ хотын дарга нь халаа сэлгээ хийсээр 2028 онтой золгох нь.

Үндсэндээ Ардын нам бүрэн эрхийнхээ хугацаандаа амласан мөрийн хөтөлбөрөөсөө ухарч, албан тушаал, эрх мэдэл булаацалдсан дөрвөн жил өнгөрөх төлөвтэй.

Ард түмэн, шударга ёс гэсэн худал үгээр халхавчилсан харин эсрэгээрээ Ардын намынхан л сайхан амьдарч, хаана мөнгө байна тэнд Ардын намынхан алалцаж, хаана эрх мэдэл байна тэнд Ардын намынхан л тэмцэлдэж байгааг ард түмэн үзэж бас харж байгаа. Монголчууд, сонгогчид ухаантай болсон шүү, Ардын намынхаан.

https://news.mn/r/2867006/

Хууль бус эзэмшилд байсан 15 барилга байгууламжийг нийслэлд буцаан авчээ

zulaa — Tue, 19 May 2026 14:57:23 +0800

Сүүлийн хоёр жилд нийслэлийн өмчийг хууль бусаар эзэмшиж байсан этгээдүүдээс 6 тэрбум гаруй төгрөгийн 15 барилга байгууламжийг буцаан авч нийслэлийн өмчид бүртгүүллээ.

Ингэснээр 2024 онд 7.4 тэрбум, 2025 онд 18.2 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн байна. Өнгөрсөн хугацаанд дараах 15 барилга байгууламжийг буцаан авчээ.

Төв цэнгэлдэх хүрээлэн
“Уламжлалт анагаах ухааны элэг судлалын клиник төв”-ийн барилга байгууламжууд,
Урт цагаан худалдаа үйлчилгээний төв,
Чингэлтэй дүүргийн тавдугаар хороонд байрлах “Баруун сэлбэ” үйлчилгээний төвийн Ж блокийн 1220 м.кв талбай бүхий барилгыг нийслэлийн өмчид авч, нээлттэй дуудлага худалдаагаар хувьчилж, 1.9 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн.
Хан-Уул дүүргийн хоёрдугаар хороонд байрлах “Монгол шуудан” ХК-ийн 36 дугаар салбарын түрээсээр эзэмшиж байсан байрыг нийслэлийн өмчид бүртгэн авсан.
БГД-ийн 14 дүгээр хороонд байрлах Шуудангийн 24 дүгээр салбар түрээсээр эзэмшиж байсан байрыг “Тэмүүжин групп майнинг” ХХК дам түрээсэлж ашиг олдог байдлыг зогсоож, нээлттэй дуудлага худалдаагаар хувьчилж 1.6 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн.
БГД-ийн наймдугаар хороонд байрлах “Аминжаргалан” өрхийн эрүүл мэндийн төвийн барилгыг таван жилийн хугацаанд түрээсийн орлогогүйгээр эзэмшиж байсан иргэнээс түрээсийн орлогыг нэхэмжилж, барилгыг хууль бус эзэмшлээс салган Баянгол дүүргийн Засаг даргын Тамгын газарт үргэлжлүүлэн түрээсэлж, түрээсийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлэн ажиллаж байна.
СБД-ийн хоёрдугаар хороонд байрлах “Ачит гар” өрхийн эмнэлэг байрлаж байсан байрыг тус эмнэлгийн эзэмшлээс авч нээлттэй дуудлага худалдаагаар хувьчилж, 334 сая төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн.
Өргөө зочид буудал

Мөн энэ онд БЗД-ийн нэгдсэн эмнэлэг, СБД-ийн нэгдсэн эмнэлэг, СТӨ-ний В корпусыг нийслэлийн өмчид буцаан авахаар хэлэлцээр хийж байна.

I хорооллын арын авто замыг өнөөдөр шөнө 23:00 цагаас хаана

zulaa — Fri, 15 May 2026 12:46:37 +0800

Сонгинохайрхан дүүргийн 17 дугаар хороо, Өнөр хорооллын гудамжны авто зам, UB Vista хотхоноос Номун сургууль хүртэлх авто замыг хоёр хэсэгт хэсэгчлэн хааж, борооны ус зайлуулах шугамын хөндлөн сэтэлгээ хийнэ.
Тодруулбал, тавдугаар сарын 15-ны 23:00 цагаас 16-ны 06:00 цагийн хооронд буюу шөнийн цагаар хааж, засварлана.
Өдрийн цагаар тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөн хэвийн үргэлжилнэ. Иймд иргэд, жолооч та бүхэн шөнийн цагаар бусад замыг сонгон хөдөлгөөнд оролцоно уу.

Ирэх даваа гарагаас халуун усны хязгаарлалтыг хийж эхэлнэ

zulaa — Tue, 12 May 2026 14:57:08 +0800

Нийслэл хотын орон сууцны айл өрх, эмнэлэг, сургууль, цэцэрлэгийн халаалт энэ долоо хоногийн Баасан гарагаас есдүгээр сарын 15-ныг хүртэл зогсоно.
Энэ хугацаанд дулааны шугамын өргөтгөл, шинэчлэлийн засварын ажил эхэлж, нийт найман удаагийн зогсолтоор хэрэглээний халуун усыг хязгаарлана гэж "Улаанбаатар Дулааны Сүлжээ" ТӨХК-аас мэдээлэв.
Дулааны шугамын засварын ажил тавдугаар сарын 18-наас наймдугаар сарын 13-ны хооронд үргэлжлэх юм байна.
Тодруулбал эхний ээлж буюу тавдугаар сарын 18-ны Даваа гарагаас 28-ны хооронд /10 хоног/ дараах байршлуудад халуун ус хязгаарлана.

БӨҮР
Говь-2 ХК орчим
Вива сити
Шинэ яармаг хорооллууд
ХУД-ийн нэгдсэн эмнэлэг
Нийслэлийн шинэ төв Хангард орчмын хэрэглэгчид
Ирээдүй хороолол
БҮК орчмын хэрэглэгчид
Төв цэнгэлдэх
Хүннү хороолол
Рапид хороолол
120 мянгат
Туулын хөвөө
Зайсан орчмын орон сууцны хороолол
Арьс ширний үйлдвэрийн район
19-р хороолол орчмын хэрэглэгчид.

Иргэд 70047005 дугаарын утсанд хандаж санал, хүсэлтээ хэлэх боломжтойг санууллаа.

Шадар сайд Н.Номтойбаяр хүнс үйлдвэрлэгчидтэй уулзаж, экспортын асуудлыг хэлэлцлээ

zulaa — Mon, 04 May 2026 10:34:56 +0800

Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 29-нд “Очир дагинас” ХХК-ын үйл ажиллагаатай танилцаж, хүнс үйлдвэрлэгч хувийн хэвшлийн 30 гаруй аж ахуйн нэгжийн төлөөлөлтэй уулзлаа.

Уулзалтын эхэнд Шадар сайд Н.Номтойбаяр цаг үеийн шаардлагад нийцсэн стандартуудыг нэвтрүүлэх, олон улсын нийтлэг практикт хэрэглэгддэг зохицуулалтыг мөрдлөг болгох зорилгоор Стандартчилал, техникийн зохицуулалт, тохирлын үнэлгээний итгэмжлэлийн тухай хуулийн үзэл баримтлалыг шинэчлэн боловсруулсныг онцлов. Тус хуулийн төслийг баталснаар үйлдвэрлэгчид бараа бүтээгдэхүүнээ олон улсын стандартад нийцүүлэн экспортлоход тулгардаг нөхцөл, шаардлага хөнгөрөх боломжтойг тэмдэглэлээ.

Тэрбээр Монгол Улсад үйлдвэрлэж буй хүнс, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүнийг дотоодын зах зээлээр хязгаарлах бус, бүс нутгийн болон олон улсын зах зээлд гаргах бодит боломжийг тодорхойлох шаардлагатайг дурдав. Иймд чөлөөт бүсийг зөвхөн агуулахын зориулалтаар бус, үйлдвэржилт, экспорт, хөрөнгө оруулалт, ажлын байр бий болгох эдийн засгийн идэвхтэй бүс болгон хөгжүүлэх зорилт тавьж буйгаа илэрхийллээ. Мөн дотооддоо үйлдвэрлэх боломжгүй, их хэмжээний валютын урсгалтай бараа бүтээгдэхүүнийг чөлөөт бүсэд үйлдвэрлэх, нөгөө талаас дотоодын хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн аж ахуйн нэгжүүд бүтээгдэхүүнээ чөлөөт бүсээр дамжуулан экспортлох боломжийн талаар санал солилцов.

Уулзалтад оролцсон хүнс боловсруулах үйлдвэрлэгчид чөлөөт бүсэд газар олголтын асуудлыг шийдвэрлэх, олон улсын стандартад нийцсэн тоног төхөөрөмжийг Монгол Улсад хүлээн зөвшөөрдөг байх шаардлагыг хөндөн тавьсан байна.

Шадар сайд Н.Номтойбаяр цаашид үндэсний үйлдвэрлэлийг дэмжиж, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний нэмүү өртгийг өсгөн, чөлөөт бүсээр дамжуулан гадаад зах зээлд гаргах ажлыг бодит үр дүнд хүргэхэд анхаарч ажиллахаа илэрхийллээ.

Хуульч О.Баярцогт: Хууль хэрэгжих нэрийн дор айдас бий болгож болохгүй

zulaa — Thu, 30 Apr 2026 16:48:39 +0800

Улс төр судлаач, хууль зүйн магистр О.Баярцогттой ярилцлаа.

-Сүүлийн үед Туулын хурдны замын төсөл тойрсон асуудлууд, тэр дундаа холбогдох албан тушаалтнуудыг шалгаж, баривчилж буй мэдээлэл олны анхаарлыг татаж байна. Та энэ нөхцөл байдлыг хэрхэн харж байна вэ?

-Юуны өмнө нэг зүйлийг тодруулж хэлэх хэрэгтэй. Гэмт хэрэгт хэнийг ч сэжиглэж, шалгах эрх нь хууль хяналтын байгууллагад бий. Энэ бол хууль ёсны процесс. Гэхдээ энэ эрхийг хэрэгжүүлэх арга хэлбэр нь өөрөө хүний эрхийг зөрчихгүй, айдас төрүүлэхгүй байх ёстой. Сүүлийн үед ажиглагдаж байгаа нэг хандлага бол эхлээд хорьж байгаад дараа нь нотлох баримт цуглуулна гэсэн хуучин арга барил хэвээр байна. Энэ нь манай Эрүүгийн процессын шинэчлэлийн зорилготой зөрчилдөж байгаа юм.

-Та Хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ажлын хэсэгт орж ажилласан гэж байсан. Яг энэ асуудал дээр хууль ямар зарчим баримтлах ёстой байсан бэ?

-Шинэчлэлийн гол зорилго нь хорьж байгаад хэрэг хүлээлгэдэг тогтолцоог өөрчлөх байсан. Өөрөөр хэлбэл, нотлох баримтад тулгуурласан мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах, хүнийг зайлшгүй тохиолдолд л баривчлах зарчим руу шилжих ёстой байсан юм. Гэтэл бодит байдал дээр хүн байвал хэрэг олдоно гэсэн хандлага бүрэн арилаагүй байна. Энэ нь товчхондоо хууль хэрэгжихгүй байна гэсэн үг.

-Нийслэлийн удирдлагын түвшний хүмүүсийг шалгаж байгаа нь улс төрийн өнгө аяс агуулж байна гэсэн шүүмжлэл гарч байна. Та санал нийлэх үү?

-Ийм хардлага нийгэмд үүсч байгааг үгүйсгэх аргагүй. Жишээ нь, албан тушаалтан өөрөө дуудагдахад очсон, оргон зайлсан зүйлгүй, нотлох баримт устгасан шинжгүй байхад гэнэт баривчлах шийдвэр гарч байгаа нь олон хүнд эргэлзээ төрүүлж байна. Энэ эргэлзээ өөрөө аюултай. Учир нь хууль хяналтын байгууллагад итгэх итгэл сулрах эрсдэл бий болдог. Тухайлбал, олон нийтийн дунд яригдаж байгаа нэг тохиолдол бол нийслэлийн орлогч дарга Д.Даваадалайтай холбоотой асуудал. Түүнийг дуудсан цагт нь очсон, байршил тодорхой, мөрдөн байцаалтад саад учруулаагүй гэх мэдээлэл бий.

Гэтэл амралтын өдөр удаан байлгаж байгаад шөнө дунд баривчилсан гэх мэдээлэл гарсан нь заавал баривчлах шаардлага байсан уу гэсэн асуултыг дагуулж байна. Энэ бол миний дүгнэлт биш, харин нийгэмд үүсч байгаа эргэлзээ.

-Ямар нэгэн том төсөл эхлүүлдэг. Араас нь улстөрждөг, улмаар ажлаа идэвхтэй хийж яваа хүмүүсийг баривчилдаг, ашиг сонирхлын зөрчилтэй гэж ял тулгадаг асуудал газар авлаа. Ийм нөхцөл байдал томоохон төслүүдэд хэрхэн нөлөөлөх бол?

-Энэ бол хамгийн ноцтой асуудал. Туулын хурдны зам шиг том төсөл хэрэгжүүлэхийн тулд асар их хариуцлага, зориг хэрэгтэй. Гэтэл төслийг хэрэгжүүлж байгаа хүмүүс улс төрийн шалтгаанаар шалгагдах, баривчлагдах эрсдэлтэй байвал хэн ийм ажлыг хийх вэ. Айдас бий болсон орчинд шийдвэр гаргах хүн цөөрнө. Хариуцлага хүлээхээс хүмүүс зайлсхийнэ. Том төслүүд гацаанд орно. Эцэст нь улс орны хөгжилд шууд сөргөөр нөлөөлнө. Энэ бол энгийн логик шүү дээ. Хамгийн аюултай нь хэрэг хянан шийдвэрлэх процесс болон хуулийн хэрэгжүүлэхтэй холбоотой бүхэл бүтэн буруу систем тогтчихоод байна. Өөрөөр хэлбэл, манайд нэг төрлийн хуулийн хар технологи бий болсон мэт харагддаг. Энэхүү хар технологи хэрэгжихдээ эхлээд сошиал орчинд тухайн хүнийг харлуулна. Олон нийтийн дунд сэжиг төрүүлнэ. Дараа нь хууль хяналтын ажиллагаа эхэлнэ. Ингээд буруу, зөв гэхгүйгээр цэвэр улс төрийн хандлагаар тухайн ажил, тухайн ажил хариуцсан этгээдийг шууд яллах маягаар процесс дуусдаг. Эцсийн дүндээ улс оронд ашигтай, иргэдэд наалдсан, эдийн засгийг өсгөх гол төсөл зогсдог. Энэхүү байдал, энэ систем олон давтагдвал хэн ч эрсдэлтэй шийдвэр гаргахыг хүсэхгүй болно. Хэн ч ажил хариуцах зориггүй болно.

-Хэнд ч хамаагүй улс төрийн зорилгоор ял тулгадаг. Хэнийг ч хамаагүй хийсэн ажлаар нь үндэслээд хуулийн хариуцлага тооцдог байдал нь хууль шүүхийн өмнө эрх тэгш байх үндсэн зарчим алдагдаж байна гэж үзэж байна уу?

-Үндсэн хуульд хүн бүр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байна гэж заасан. Гэвч бодит амьдрал дээр олон нийт хэн нэгнийг улстөрч л бол шууд буруутай гэж хардаг болсон нь нууц биш. Энэ нь өөрөө шүүхийн өмнөх олон нийтийн яллалт болж хувирч байна. Хүн гэм буруутай эсэхийг зөвхөн шүүх тогтоох ёстой. Харамсалтай нь шүүхээс өмнө нийгэм, аль нэг улстөрч хэн дуртай хүнээ гэмт хэрэгтэн, ялтан мэтээр хандлагын хариуцлага тооцож байгаа нь манай өнөөдрийн нийгэмд үүссэн гажиг тогтолцоо гэж хэлж болно.

-Туулын хурдны замаас эхлээд олон том төсөл хөтөлбөрүүд дандаа улс төрийн шалтгаанаар зогсдог. Энэ байдал нь мэдээж гадаадын хөрөнгө оруулалтыг үргээж байгаа байх. Угтаа хөрөнгө оруулагчид тухайн оронд хөрөнгөө оруулахдаа эрх зүйн орчин, хууль тэгш үйлчилж байгааг нь нэн тэргүүнд хардаг байх, тийм үү?

-Тэгэлгүй яах вэ. Хамгийн түрүүнд эрх зүйн орчин нь ямар байгааг харна шүү дээ. Ийм орчинд гадны хөрөнгө оруулагчид орж ирэх магадлал маш бага. Тэдний хувьд хамгийн чухал зүйл бол таны хэлсэн эрх зүйн тогтвортой орчин. Шударга шүүх, урьдчилан таамаглах боломж. Хэрэв төслийн удирдагч нь улс төрийн шалтгаанаар баривчлагдаж болдог орчин байвал хөрөнгө оруулагчид эрсдэл гэж харна. Улмаар хөрөнгө оруулахаасаа татгалзана. Тиймээс бид хууль, эрх зүйн хувьд ч тэр тогтолцооны хувьд ч тэр нэн тэргүүнд засах хэдэн зүйл бий. Нэгдүгээрт, хууль хяналтын байгууллагын хараат бус байдлыг бодитоор хангах хэрэгтэй. Хоёрдугаарт, баривчлах арга хэмжээг зайлшгүй нөхцөлд тодорхой үндэслэлтэй, ил тод байдлаар хэрэгжүүлэх ёстой. Гуравдугаарт, улс төрийн намууд том төслүүд дээр өрсөлдөх биш, хамтрах шаардлагатай. Засгийн газар, УИХ, орон нутгийн түвшинд уялдаа холбоотой ажиллахгүй бол ямар ч төсөл урагшлахгүй гэдэг нь тодорхой харагдаж байна. Эцэст нь хэлэхэд, хууль засаглаж байгаа оронд хууль хэрэгжих л ёстой. Гэхдээ хууль хэрэгжих нэрийн дор айдас бий болгох ёсгүй. Айдас давамгайлсан нийгэмд хөгжил зогсдог. Хэрэв бид том төсөл хэрэгжүүлдэг, хариуцлага үүрдэг хүмүүсээ хамгаалж чадахгүй бол маргааш Монголд удирдах хүн олдохгүй болох эрсдэл бий. Энэ бол улс төрийн биш, үндэсний хэмжээний асуудал юм.

Э.МӨНХТҮВШИН

ӨДРИЙН СОНИН

Х.Нямбаатар: Туулын хурдны замын ажил гүйцэтгэх компанид бид шахаж байгаад ₮500 тэрбумыг өгсөн. Ажил явбал дахиад ч өгнө

zulaa — Mon, 27 Apr 2026 16:20:10 +0800

Тэрбээр "Туулын хурдны замын 500 тэрбум төгрөг хүн бүхэнд оньсого мэт байна. Гүйцэтгэгч компанид гэрээний дагуу банкны баталгаа, олон улсын давхар даатгалын дагуу бид нар шахаж байгаад 500 тэрбум төгрөгийг өгсөн. Олон улсын FIDIC silver book-р энэ гэрээг хийсэн. Бараа материалын үнэ өсөх, ханшийн зөрүүгийн эрсдэлүүдийг хоёр тал ээлжилж, хувааж авдаг. Юанийн ханш өсвөл бид, шатахуун, битум, цементийн үнэ өсвөл айлын тал эрсдэлээ үүрнэ. Бидний шилжүүлж байгаа мөнгө банкны баталгаатай, нөгөө тал үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд олон улсын даатгалтай учраас энэ жил ажил явбал дахиад ч мөнгө өгнө. Бид мөнгө өгсөн өдөр бүрээр юанийн эрсдэлийг бууруулж байгаа юм.

Ажил гүйцэтгэх толгой компанийн салбар шинэ компанийг Монголд байгуулж, УБЕГ-т бүртгүүлэн банкны баталгаа байршуулж тухайн компанийн дансаар мөнгөө авч байгаа. Авсан мөнгөөрөө бүх кэмпийг барьж, тоног төхөөрөмжүүдийг татан, карьераа олборлоход бэлэн болж, зураг нь дуусаад өрөмдлөгөө хийж байтал төслийг зогсоосон. Эдгээрийг аваад үлдсэн мөнгө нь дансанд нь байдаг байлгүй.

Мөнгө угаах терроризмтой тэмцэх үндэсний зөвлөлийг ахалж байсны хувьд хэлэхэд тухайн компанийн дансанд орсон мөнгө хаашаа шилжсэнийг программаар гаргаж ирдэг. АТГ энэ асуудлыг яаралтай шалгаж, олон нийтэд танилцуулах ёстой" гэлээ.

Туулын хурдны замын ажилд энэ онд нийслэлийн төсвөөс ₮789 тэрбумын зарцуулахаар баталсан бол өнгөрсөн онд ₮538.6 тэрбумыг төсөвлөжээ. "Туулын хурдны зам” ОНӨААТҮГ-ын энэ оны үйл ажиллагааны зардал ₮1 тэрбум. Ингэснээр ₮1.3 их наяд гаруйг зарцуулах болоод байна. Харин өнгөрсөн онд төсөвлөсөн мөнгөний талаар хотын дарга дурдсангүй.Нийслэлийн төсвийн 2.3 их наяд төгрөгөөр барих уг замыг иргэд эсэргүүцэж, Засгийн газраас хоёр дахь удаагаа зогсоогоод байгаа билээ.

Прокурорын яллах дүгнэлт үйлдсэн хэргүүд

zulaa — Mon, 20 Apr 2026 18:31:59 +0800

Прокурорын байгууллага энэ сарын 13-17-ны өдрийг хүртэлх хугацаанд хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын 47,080 эрүүгийн хэрэгт хяналт тавьсан. Дээрх хугацаанд 1,672 гэмт хэргийн шинжтэй гомдол, мэдээлэл бүртгэгдсэн бол хэрэг бүртгэлтийн 810 хэрэг шинээр нээж, 422 хэрэгт прокурор яллах дүгнэлт үйлдсэн байна.

Яллах дүгнэлт үйлдсэн хэргийг тодруулбал, хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг 182, өмчлөх эрхийн эсрэг 111, хөдөлгөөний аюулгүй байдал, тээврийн хэрэгслийн ашиглалтын журмын эсрэг 77, хүний бэлгийн эрх чөлөө, халдашгүй байдлын эсрэг 13, эдийн засгийн эсрэг 11, хүний амьд явах эрхийн эсрэг 9, хүний халдашгүй чөлөөтэй байх эрхийн эсрэг 5, авлигын эсрэг болон хүрээлэн буй орчны эсрэг гэмт хэрэг тус бүр 4, олон нийтийн аюулгүй байдал, ашиг сонирхлын эсрэг 3, нийтийн албаны ашиг сонирхлын эсрэг 2, эрүүл мэндийн эсрэг гэмт хэрэгт 1 яллах дүгнэлт үйлдсэн байна.

Өмчлөх эрхийн эсрэг 111 гэмт хэргийг зүйлчлэлээр нь авч үзвэл, хулгайлах 45, залилах 36, дээрэмдэх 8, хөрөнгө завших 6, алдаатай гүйлгээ, андуурагдсан илгээмж, гээгдэл эд хөрөнгө, алдуул мал завших 6, мал хулгайлах 6, эд хөрөнгө устгах, гэмтээх 3, болгоомжгүйгээр эд хөрөнгө устгах, гэмтээх, үрэгдүүлэх 1 хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдсэн байна.

Нийслэлийн прокурорын газраас яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн хэргүүдээс дурдвал:

- “М....” ХХК нь зохих зөвшөөрөлгүйгээр, үйлдвэрийн байрандаа гурилын хүчиллэг байдлыг шалгах зорилгоор Байгаль орчин, ногоон хөгжил, аялал жуулчлалын сайдын, Эрүүл мэнд, спортын сайдын 2015 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдрийн А/356/396 хамтарсан тушаалын 3 дугаар хавсралтад заасан “Монгол Улсад ашиглахыг хязгаарласан химийн хорт болон аюултай бодисын жагсаалт”-д багтсан натрийн гидроксид, этилийн спирт гэх химийн хорт, аюултай бодисуудыг хууль бусаар бусдаас худалдан авч, ашиглан үйл ажиллагаа явуулсан, хадгалсан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.3 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэг (Хуулийн этгээдийн нэрийн өмнөөс химийн хорт, аюултай бодисыг хууль бусаар ашиглан үйл ажиллагаа явуулсан)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд;

- “О...” ХХК нь зохих зөвшөөрөлгүйгээр, “төмрийн хүдэр боловсруулах” чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг үйлдвэрийн байрандаа Байгаль орчин, ногоон хөгжил, аялал жуулчлалын сайдын, Эрүүл мэнд, спортын сайдын 2015 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдрийн А/356/396 хамтарсан тушаалын 3 дугаар хавсралтад заасан “Монгол Улсад ашиглахыг хязгаарласан химийн хорт болон аюултай бодисын жагсаалт”-д багтсан натрийн карбонат, гипохлорит зэрэг химийн хорт аюултай бодисуудыг хадгалсан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.3 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэг (Хуулийн этгээдийн нэрийн өмнөөс химийн хорт, аюултай бодисыг хууль бусаар ашиглан үйл ажиллагаа явуулсан)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Дорноговь аймаг дахь Сум дундан анхан шатны шүүхэд;

- Д.З нь “С...” ХХК-ийн удирдах албан тушаалтан буюу гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байхдаа их хэмжээний татварын өрийг нуух, татвар төлөхөөс зайлсхийх зорилгоор 2023 оны татварын тайлант хугацаанд, үйл ажиллагаа явуулдаггүй “С...” ХХК-иас 22 ширхэг падаанаар 1,8 тэрбум төгрөгийн бараа, үйлчилгээ худалдан авсан мэтээр худал тодорхойлон, хий бичилт хийн худалдан авалтын буцаалт хэсэгт тусгаж, төсөвт төлөх нэмэгдсэн өртгийн албан татварын дүнг 189,7 сая төгрөгөөр бууруулан татвар төлөхөөс зайлсхийсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 18.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг (Татвар төлөхөөс зайлсхийх)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд;

- Б.Э нь “Б...” ХХК-ийн удирдах албан тушаалтан буюу гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байхдаа их хэмжээний татварын өрийг нуух, татвар төлөхөөс зайлсхийх зорилгоор зорилгоор 2024 оны татварын тайлант хугацаанд, үйл ажиллагаа явуулдаггүй “С...” ХХК-иас 19 ширхэг падаанаар 2,3 тэрбум төгрөгийн бараа үйлчилгээг худалдан авсан мэтээр худал тодорхойлж, хий бичилт хийн худалдан авалтын буцаалт хэсэгт тусгаж, төсөвт төлөх нэмэгдсэн өртгийн албан татварын дүнг 236,6 сая төгрөгөөр бууруулан татвар төлөхөөс зайлсхийсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 18.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг (Татвар төлөхөөс зайлсхийх) -т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Өмнөговь аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхэд;

- Д.Б нь “Х...” ХХК-ийн удирдах албан тушаалтан буюу гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байхдаа их хэмжээний татварын өрийг нуух, татвар төлөхөөс зайлсхийх зорилгоор 2022 оны татварын тайлант хугацаанд, үйл ажиллагаа явуулдаггүй “С...” ХХК-иас 2 ширхэг падаанаар 3,5 тэрбум төгрөгийн бараа, үйлчилгээ худалдан авсан мэтээр худал тодорхойлж, хий бичилт хийн худалдан авалтын буцаалт хэсэгт тусгаж, төсөвт төлөх нэмэгдсэн өртгийн албан татварын дүнг 359,7 сая төгрөгөөр бууруулан татвар төлөхөөс зайлсхийсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 18.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг (Татвар төлөхөөс зайлсхийх) -т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгинй хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд;

- БНХАУ-ын иргэн Z... Х..., Монгол Улсын иргэн Т.А нар нь бүлэглэн НҮБ-ын 1971 оны “Сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын тухай конвенц”-ын II жагсаалтад багтсан, метамфетамины агууламжтай сэтгэцэд нөлөөлөх бодисыг 2026 оны 1 дүгээр сарын 27-ны өдөр худалдаалах зорилгогүйгээр, өөрсдөө хэрэглэх зорилгоор хууль бусаар олж авсан, улмаар 2026 оны 1 дүгээр сарын 29-ний өдөр У... нэртэй зочид буудлын өрөөнд хадгалсан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 20.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг (Хориглосон сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдаалах зорилгогүйгээр хууль бусаар олж авсан, хадгалсан)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд;

- Д.Н нь Эрүүл мэндийн яамны харьяа Х... төвийн ерөнхий захирлаар ажиллаж байхдаа 2020 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдөр “Д...” ХХК-ийн захирал Д.Б-тэй гэрээ байгуулж, 2006 онд үйлдвэрлэгдсэн, эмнэлгийн оношилгооны зориулалттай аппарат болох компьютер томографыг 400 сая төгрөгөөр худалдан авч, “Д ...” ХХК-д эдийн засгийн давуу байдал бий болгосон хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт (Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгож, их хэмжээний хохирол учруулсан)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд;

- Б.Д нь ... дүүргийн өрхийн эрүүл мэндийн төвийн даргаар ажиллаж байхдаа албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, 2024 оны 01 дүгээр сараас 2025 оны хугацаанд Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас олгосон төсвөөс нийт 194,6 сая төгрөгийг хувийн хэрэгцээндээ зарцуулж, их хэмжээний хохирол учруулсан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.12 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт (Хуулийн этгээдийн удирдах албан тушаалтан албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хувьдаа давуу байдал бий богосон)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж, Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхэд;

- Ж.Э нь Нийслэлийн өмчит “...” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байхдаа, Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн шийдвэрээр албан тушаалаас нь чөлөөлж, өөр хүнийг гүйцэтгэх захирлын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр томилсон байхад өөрт олгогдоогүй албан тушаалын бүрэн эрхийг хэрэгжүүлж, нэр бүхий иргэдийг ажилд авах, мөнгөн урамшуулал олгох, ажлаас халах, ээлжийн амралт олгох болон компанийг төлөөлж иргэд, хуулийн этгээдүүдтэй ажил гүйцэтгэх, түрээс, худалдан авах гэрээнүүдийг байгуулах зэрэг шийдвэрүүдийг гаргаж дураараа аашилсан,

Мөн холбогдох хууль, дүрэм, журмыг зөрчиж, албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглан “К...” ХХК-тай 210 сая төгрөгийн гэрээг шууд байгуулж, бусдад давуу байдал бий болгосон, эрх бүхий албан тушаалтны тушаал, шийдвэргүйгээр өөртөө 15 сая төгрөгийн цалин бодуулах, өөрийн хамаарал бүхий “Б....” ХХК-ийн зохион байгуулсан үйл ажиллагааны зардалд 65,1 сая төгрөгийг гаргуулж, өөртөө давуу байдал бий болгосон хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.11 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт (Нийтийн албан тушаалтан дураар аашлах), 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг (Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдад, өөртөө давуу байдал бий болгосон)-т зааснаар Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд тус тус шилжүүллээ.

Эх сурвалж: УЕПГ

Толгойтоос Ард Аюушийн өргөн чөлөө хүртэлх 3.9 км авто замын ажил 90 хувьтай үргэлжилж байна

zulaa — Mon, 20 Apr 2026 15:59:48 +0800

Толгойтоос Ард Аюушийн өргөн чөлөө хүртэлх 3.9 км авто замын зорчих хөдөлгөөнийг өнгөрсөн оны аравдугаар сард нээсэн. Үргэлжлүүлэн явган зам болон гүүрэн байгууламжийн ажлыг хийж байна. Энэ талаар нийслэлийн Замын хөгжлийн газрын Зам барилгын хяналтын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн Б.Түшиг-Эрдэнээс тодрууллаа.

НЗХГ-ын Зам барилгын хяналтын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн Б.Түшиг-Эрдэнэ "Толгойтын авто замаас Ард Аюушийн өргөн чөлөө хүртэлх 3.9 км авто замын ажлыг 2023 онд эхэлж, 2025 оны аравдугаар сард эхний 2.8 км авто замын зорчих хөдөлгөөнийг нээсэн. Өнөөдрийн байдлаар Ард Аюушийн өргөн чөлөөний хэсэгт тулц хана байгуулах, гадаргын ус зайлуулах шугам угсрах, авто замын өргөтгөлийн суурь бэлтгэх ажлууд үргэлжилж байна.

Мөн иргэд, аж ахуйн нэгжүүдийн хүсэлтийн дагуу дөрвөн байршилд гэрэл дохиотой явган хүний гарц, хоёр байршилд гэрлэн дохионы зохицуулалттай дөрвөн замын уулзвар нэмэлтээр хийж байна. Төслийн нийт ажлын 40 орчим хувийг шугам сүлжээний ажил эзэлж байгаа. Үүнээс 85 хувийг нь гүйцэтгэсэн. Өнөөдрийн байдлаар нийт ажлын явц 90 хувьтай үргэлжилж байна. Долоодугаар сарын 10-нд бүрэн дуусгахаар төлөвлөж байна” гэв.

Хууль бусаар мод бэлтгэсэн хэргүүдийг шүүхээр шийдвэрлүүллээ

zulaa — Mon, 20 Apr 2026 09:45:30 +0800

Прокурорын байгууллага Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлд заасан “Хууль бусаар мод бэлтгэх” гэмт хэргээр 2025 онд 217 хүнд холбогдох 190 хэрэгт, 2026 оны I улирлын байдлаар 38 хүнд холбогдох 35 хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлэн шийдвэрлэсэн байна.

Ойн тухай хуульд зааснаар арчилгаа, цэвэрлэгээ, үйлдвэрлэлийн ашиглалт гэсэн гурван зориулалтаар зөвшөөрөлтэйгөөр зөвхөн огтлолтоор мод бэлтгэхийг хууль ёсны гэж үзэх бөгөөд гэрээ, зөвшөөрөлгүй, эсхүл зөвшөөрсөн тоо хэмжээнээс хэтрүүлж мөн зориулалт, бэлтгэх арга, технологийг зөрчиж мод бэлтгэснийг хууль бусаар мод бэлтгэсэн гэж үзнэ.

Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “зөвшөөрөлгүй мод бэлтгэх” гэдэгт ой, ойн сан бүхий газарт ургасан модыг зохих зөвшөөрөлгүйгээр шууд санаатай, шунахайн сэдэлтээр халдаж, хөрөөдөх, тастах, цагаалах зэрэг огтлох үйлдлээс гадна модыг технологийн бус аргаар тухайлбал, үндэстэй нь хөрснөөс сугалах, булгалах зэргээр газрын гадарга, хүрээлэн буй орчноос салган авч ойн санг бүрдүүлэгч хүчин зүйлийн даац чадавхид хохирол учруулсан, төлөв байдлыг доройтуулсан аливаа сөрөг үйлдэл хамаарна.

Прокуророрын байгууллагаас хууль бусаар мод бэлтгэх гэмт хэргээр яллах дүгнэлт үйлдэж, шүүхэд шилжүүлсэн хэргээс өнгөрсөн 7 хоногт шүүхээр шийдвэрлүүлсэн зарим хэргийн талаар хүргэж байна.

Архангай аймгийн прокурорын газраас:

- Ч.П нь 2025 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдөр Архангай аймгийн Булган сумын Зүрх уулаас зохих зөвшөөрлийн бичиггүйгээр 6 ширхэг шинэс мод хууль бусаар бэлтгэсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн. Шүүхээс Ч.П-г гэм буруутайд тооцож, 900 мянган төгрөгийн торгох ял оногдуулж, гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан тээврийн хэрэгсэл, цахилгаан хөрөө, хураагдсан шинэс моднуудыг улсын орлого болгож, ойн санд учирсан хохирлыг 3 дахин нэмэгдүүлж, 1 сая төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

Дорнод аймгийн прокурорын газраас:

- Ж.А нь 2025 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Дорнод аймаг Баян-Уул сумын Үйсэн гэх газраас 40 ширхэг шинэс мод хууль бусаар бэлтгэсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн. Шүүхээс Ж.А-г гэм буруутайд тооцож, 500 мянган төгрөгийн торгох ял оногдуулж, гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан тээврийн хэрэгсэл, хураагдсан шинэс моднуудыг улсын орлого болгож, ойн санд учирсан хохирлыг 3 дахин нэмэгдүүлж, 1,1 сая төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

- Б.Б нь 2025 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Дорнод аймаг Баян-Уул сумын үйсэн гэх газраас 40 ширхэг шинэс мод хууль бусаар бэлтгэсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн. Шүүхээс Б.Б-г гэм буруутайд тооцож, 1 сая төгрөгийн торгох ял оногдуулж, гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан тээврийн хэрэгсэл, цахилгаан хөрөө, хураагдсан шинэс моднуудыг улсын орлого болгож, ойн санд учирсан хохирлыг 3 дахин нэмэгдүүлж, 1,1 сая төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

Сүхбаатар дүүргийн прокурорын газраас:

- Төрийн албан хаагч С.Т нь 2025 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдөр Сүхбаатар дүүргийн 20 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр “Гүнжийн ам” гэх газраас улиангар, шинэс зэрэг модыг зөвшөөрөлгүйгээр, гарал үүслийн гэрчилгээгүйгээр бэлтгэсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүх шилжүүлсэн. Шүүхээс С.Т-г гэм буруутайд тооцож, хорих ял оногдуулахгүйгээр 1 жилийн хугацаагаар тэнсэж, ойн санд учирсан хохирлыг 3 дахин нэмэгдүүлж, 35,8 сая төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна.

Иргэн уламжлалт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх болон ахуйн хэрэглээний хэрэгцээнд ойгоос мод бэлтгэхдээ Ойн тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.1.4 дэх заалтад зааснаар мод бэлтгэх хүсэлтээ ойн анги, эсхүл тухайн нутаг дэвсгэрийн байгаль хамгаалагчид гаргаж шийдвэрлүүлэх журамтай болохыг Прокурорын байгууллагаас анхааруулж байна.

Манай улсын нийт нутаг дэвсгэрийн 8.2 хувийг ойн сан бүхий газар эзэлж, нутаг дэвсгэрийн 76.8 хувь нь цөлжилт, газрын доройтолд өртөөд байгаа тул иргэд та бүхэн Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулиар хүлээсэн “Байгалиа хамгаалах” журамт үүргээ биелүүлэхийг уриалж байна.

Өөрсдөдөө халтай хуулийнхаа “өргөс”-ийг түүх ганцхан боломж ГИШҮҮДЭД үлдлээ

zulaa — Fri, 17 Apr 2026 12:35:35 +0800

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн зүгээс "УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах" утга бүхий УИХ-ын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлсэн. Өнгөрсөн долоо хоногийн мягмар гарагт ТББХ-ны хуралдаанаар дээрх хуулийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж 66.7 хувийн саналаар дэмжсэн.

Өчигдөр буюу пүрэв гарагт чуулганаар хэлэлцэх эсэхийг шийдэж 101 гишүүн хуралд оролцов. Ингээд 56.4 саналаар хэлэлцэхээр боллоо. Ер нь бол Ерөнхийлөгчийн хууль урагшилж байна. Энэ хэрээр нийгэмд сэдэв, ордонд талцал хуваагдал даамжрав. Энэ хууль дээр эргээд л МАН салж сарниж байх шиг. МАН байтугай эсэргүүцээд сууж байх ёстой АН хүртэл хуваагдлаа. АН байтугай ИЗНН хүртэл голоороо салав. ХҮН нам хүртэл хүнээ байв.

Мөн айхавтар юм болж байна. Эдгээр улс төрийн хүчнүүд дээр товч дүгнэлт өгье. Аль ч намын гишүүн байсан шууд ил цагаан чуулганы танхимд ирж суугаад улаан нүүрээрээ саналын кноп дарснууд нь ОК шүү. Харин шалтгаангүйгээр алга болсон УИХ-ын гишүүн О.Алтангэрэл, С.Амарсайхан, Д.Батбаяр, Г.Дамдинням, Д.Жаргалсайхан, П.Мөнхтулга, Ц.Туваан, Г.Уянгахишиг нар бол аймхайчууд юм. Гадаад томилолттой гээд бултсан Х.Баттулга, Д.Ганмаа, Т.Доржханд, Х.Жангабыл, Ж.Золжаргал, Г.Лувсанжамц, Б.Мөнхсоёл, О.Номинчимэг, Л.Соронзонболд, Д.Үүрийнтуяа нар бол нэг хурган зальтнууд, үнэн нүүр царайнууд. Эмнэлгийн чөлөөтэй гэх Х.Болормаа, Л.Мөнхбаатар, С.Эрдэнэбат эд нарыг яалтай билээ. Чөлөөтэй гэх Б.Уянга гэж гишүүн гарсан. Энэ дүр зураг, хандлага бол олон юмны илэрхийлэл. Ер нь дуулиантай санал хураалт гэж болно. Эгүүлэн татах хуулийн тухайд УИХ-ын гишүүдэд өөрсдөд нь маш халгаатай хууль юм шүү. Гэвч дэмжиж, батлагдах зам дээрээ явж байна.Одоо ингээд байнгын хороодоор хэлэлцэгдэнэ. Өнөөдрийн өнгө 50+1 гэсэн байдлаар явсаар хаана хүрэх нь үү. Уг нь ахиулмааргүй, газар авахуулмааргүй байгаа юм.

Анхнаасаа “Ардчиллын суурь үндэс болсон Монголын парламентын дархлааг сулруулж, эрх зүйн чадамж, бүрэн эрхт байдлыг алдагдуулан, парламентын ардчиллыг саармагжуулахад хүргэж болзошгүй тус хуулийн төслийг Улсын Их Хурал хэлэлцэх нь зөв, эсэх тухай...”-д гишүүд олонхоороо эргэлзэх хэрэггүй л байсан юм. Шууд л буцаах, унагах байх гэж хүмүүс харж хүлээж байлаа. Тэгсэнгүй, ямар нэг хүчирхэг зүйлийн нөлөөгөөр үргэлжилж байна.

Гэвч бүх зүйл дуусчихаагүй байна. Гараан дээрээ л явна. Одоо УИХ-ын шат шатанд тухайн хуулийн зүйл заалт нэг бүр дээр гишүүд нягт, чамбай ажиллах ёстой. Ардчиллын дархлаанд халдаж болох үг, үсэг бүрийг авч хая. Жишээ нь: ЁС ЗҮЙ гэдгийг яаж хуульчлах юм. Дэлхийн жишиг ямар байдаг юм. Угаасаа хуульчлагдаж болдоггүй ганц зүйл нь ЁС СУРТАХУУН юм уу... Үүнийг маш тодорхой болгох ёстой. Судлаачид, том улстөрчдийн ярьж бичиж байгаа шиг “Ёс зүй бол хаана ч хуульчлагддаггүй зүйл юм” гэдгээ баривал энэ хууль угаасаа ач холбогдолгүй болно. Хэрэвзээ хүчээр “Ингэж хуульчилж болно...” гээд бярдвал үр дагавар нь юу болох вэ. Хэн нэг нөлөө бүхий этгээдийг хэл амаар доромжиллоо гэсэн шалтгаанаар хуулийн зүйл заалт тулгаж “Эгүүлэн татвал” энэ нь ардчилсан парламент ёсонд хэр нийцэх вэ. Мууг нь дуудаж, мулзалж байж л цайчихсан луйварчдын шуналыг хазаарлаж байгаа шүү дээ. Тиймгүй болчихвол яах вэ. 126 дотроос эхлээд таван гишүүнийг “Эгүүлэн татахад” Монголын төрийн эрх барих дээд байгууллага шууд айдас хүйдэст автана. Бусад засаглал парламент ёсны дээр нь гарч сууна. Гүйцэтгэх засаглал, Шүүх засаглал орой дээр заларна. Бидний хувь заяаг шийднэ. Тэдний жадны үзүүр, сэлэмний ир нь Үндсэн хуулийн Цэц байх болно. Ерөнхийлөгчийн нөлөө тэнгэрийн луу мэт болно.

Ер нь ардчилал мөхөж, ардчилсан үзэл санааг маань үргэлж дэмжиж, тэтгэж ирсэн гурав дахь ч гүрнүүд нүүр буруулна... Цааш үргэлжлүүлбэл коммунизм, социализм, авторитар дэглэм л ханхална даа. Ард түмнээсээ сонгогдсон Ардын засгийн эзэд мөн л юм бол УИХ-ын гишүүд та бүхэн одоо ажилла.

Наад Эгүүлэн татах хуулиа байнгын хороо, бусад хэлэлцүүлгүүдийн шатанд таслан зогсоо. Өөрсдийнхөө үед Монголын парламентыг булшилсан нэрээр түүхэнд битгий үлдээрэй.

Б.Нямаа